آموزش سواد خبری به دانش آموزان در تلفیق با درس ها
شیوههای مختلفی برای ترکیب کردن درس با آموزش سواد خبری دانش آموزان وجود دارد. این کار را می توان با انتخاب گزارشهای خبری که محتوای آنها با مواد درسی شما مرتبط هستند انجام داد.
پادکست مرتبط: پادکست سواد رسانه ای؛ اعتبار سنجی اخبار علمی
شخصی سازی یا گسترش سوالات کلیدی
بک گزارش خبری مرتبط با درس تان پیدا کنید و سپس این سوالات را از دانش آموزان درباره این گزارش بخوانید:
- مالکیت– آیا این گزارش از یک سرویس سیمی دریافت شدهاست؟ آیا گزارشگر واقعاً گزارش را بررسی کرده است و یا وی اطلاعات را از منبع دیگری دریافت کردهاست؟ گزارشگر کجا بود؟ (مثلاً در محل حادثه و یا اینکه از یک منطقهی دور مطلب را گزارش میکند). در تصمیمگیری در مورد نحوهی ویرایش داستان چه کسانی نقش داشتند؛ تیترها و عکسهای همراه خبر چه بودند؛ و در کجای روزنامه، برنامهی خبری یا وبسایت این خبر یا گزارش ظاهر شدهاست؟
- محتوا– این با آنچه که در کلاس یاد گرفتهاید و یا با دیگر منابع چه تفاوتی دارد؟
- اعتبار– چه بخشهایی از داستان واقعی هستند و چگونه این را میدانیم؟
- کامنت ها– در بخش کامنتهای مربوط به گزارشهای خبری برخط یا نامه به ویراستاران چه جنبههایی مطرح شدهاست؟
- اقتصاد– گزارشگران، عکاسان و ویدئوگرافرها برای چه کسی کار میکنند؟ پول تهیهی گزارش از کجا و پوشش آن از کجا آمده است؟
- هدف– روابط میان هدف خبر (مثلاً پشتیبانی از یک موقعیت سیاسی و یا تولید درآمد برای مالکان شرکت) و محتوا (شامل روشهای مورد استفاده برای جلب توجه) چه هستند؟
- روشها– آیا ممکن است که تصاویر گنجانده شده در این گزارش به صورت دیجیتالی تغییر داده شده باشند، و چرا؟ چه چیزی و شیوهای باعث شدهاست که این باعث شود فکر کنم که این اخبار است؟
فعالیت
به منظور ارتقاء آگاهی از ویژگیهای رسمی اخبار، از دانشآموزان بخواهید تا تصویری از یک گزارش معمول خبری تلویزیونی رسم کنند. از دیدن میزان شباهت تصاویر رسم شده حیرتزده خواهید شد: یک مجری منفرد (اغلب مرد)، به حالت نشسته، فقط سر و شانهها دیده می شوند، با یک صفحه یا شکلی که در گوشهی بالا سمت راست دیده میشود.
تشخیص روشهایی که به سرعت این مفهوم را القا کنند که “این یک گزارش خبری است” میتواند به دانشآموزان کمک کند تا بدانند چه موقع یک آگهی یا یک پیام متقاعدکنندهی دیگر این روشها را به کار میگیرد تا به ادعاهای خود اعتبار ببخشد. این به کّرات در روزنامهها اتفاق میافتد و کاغذهای روزنامه به دلیل شرایط و ملزومات اخلاقی برای برچسب زدن چنین گزارشهایی تحت عنوان تبلیغات با محدودیت مواجه شوند (هرچند همیشه این کار را نمیکنند).
مقاله مرتبط: طرح درس تحلیل اخبار تلویزیون
سوالات بستر و محتوا میتواند به دانشآموزان کمک کند تا ساختار رسانههای خبری را به طرق زیر بهتر درک کنند:
- شناسایی انواع مختلف مقالات خبری (گزارشهای ویژه، تفسیر، گزارشهای بازرسی، اخبار بینالمللی، گزارشهای موردعلاقهی انسان، و غیره).
- مقایسهی شیوههای گزارش خبر در فرمتهای مختلف رسانه (روزنامهها، مجلات، رادیو، تلویزیون، اینترنت) و تمییز میان اخبار و نظرخواهی (ویراستاریها، بلاگها، نامه به ویراستارها، و غیره) یا اخباری که صحت آنها بررسی شده است و گزارشهایی که به صورت زنده (یا نیمهزنده) توسط تماس مشاهدهکنندگان (یا مشارکتکنندگان)، اکانتهای توئیتر، یا سایتهای شبکهی اجتماعی بدست می رسد.
- بحث در مورد اهمیت تصاویر و تصویرنوشتهها و نقشی که تیترها و صفحات اول مجلات در قاببندی یک گزارش خبری دارند.
کاوش منابع خبری بینالمللی
این سوالات کلیدی اساسی نیز میتواند به دانشآموزان کمک کند تا این حقیقیت را بدانند که در ایالات متحده ما تقریباً همهی اخبار خود را از منابع ایالات متحده دریافت میکنیم. این ممکن است واضح به نظر آید اما برای اغلب دنیا اینگونه نیست و مردم سایر کشورها گزارشهای خبری را از تلویزیون و انتشارات چاپی محدودهی بسیار گستردهتری از منابع بینالمللی کسب میکنند. این مجدداً مربوط میشود به دربانان و لنزهایی که از دریچهی آنها سایر کشورها و مردمان آنها را میبینیم.
یک شیوه که معلمان میتوانند به دانشآموزان کمک کنند تا در مورد اثر این موضوع فکر کنند این است که از آنها بخواهند تا اخبار را از طریق کشورهای دیگر خوانده، یا ببینند و یا بشنوند. قبل از اینترنت، این یک کار بسیار پرزحمتی بود اما اکنون دسترسی به نسخههای زبان انگلیسی روزنامهها و گزارشهای تلویزیونی بسیاری از کشورهای جهان تقریباً آسان شدهاست. هدایت دانشآموزان از طریق یک تحلیل و بحث در مورد گزارشهایی که پوشش داده میشوند و نیز نحوهی پوشش خبری آنها در یک روز مشخص در کشورهای مختلف میتواند بینشی جدید برای دانشآموزان فراهم کند.
تحلیل تیترها و صفحات اول مجلات
تیترها و صفحات اول مجلات ابزاری مناسب برای بحث در مورد سوالات اساسی مالکیت، هدف، و اعتبارسنجی هستند. صفحات اول مجلات برای مجله تبلیغ میکنند بنابراین در معرض همان دستورالعملهای صحت و قانونمداری به کار رفته در مقالات و تصاویر درون مجله نمیباشند. تیترها معمولاً توسط ویراستار آن نسخه از مجله به رشتهی تحریر در میآیند و نه نویسندهی مقالهی خبری، و طوری طراحی میشوند که به اختصار اطلاع رسانی کرده و توجهها را به مقاله جلب کنند. به همین دلیل، برخی اوقات تیترها گمراهکننده و یا صرفاً اشتباه هستند.
مثلا دریک مقالهی روزنامه درباره ی آی کیو موش ها صحبت کرده است در حالی که این کلمه در مورد موش ها درست نیست. آی کیو همواره مبتنی بر آزمون نوشتاری است، مگر آنکه اینها به طور استثنائی موشهای هوشمند باشند، استفاده از عبارت آی کیو نادرست است. آن مقاله، پژوهشی را توصیف میکند که در آن شیوههایی برای افزایش توانایی حافظهی موشها بیان شدهاست؛ به نظر شما چرا ویراستار مجله عبارت “IQ” را به جای “حافظه” در آن تیتر خبری انتخاب کرده بود؟
تجزیه و تحلیل تیترها در گزارشهای خبری آنلاین به طور ویژهای انگیزهبخش است چون معمولاً به طور خاص برای جلب توجه موتورهای جستجو نوشته میشوند و نه توصیف درست گزارشها (Carr، 2010). دانشآموزان میتوانند همان گزارش را در نسخههای چاپی و آنلاین یک روزنامهی خاص مقایسه کنند. با افزایش گسترهی توئیتر، تجزیه و تحلیل توئیتها که رسانههای خبری برای جلب توجه خوانندگان به یک گزارش ارسال میکنند- در مقایسه با تیترهای ایجاد شده با همان هدف- می تواند تاکیدی باشد بر قدرت واژهها و اصطلاحات خاص برای انتقال غم و اهمیت موضوع وقتی زمان و مکان واقعاً کوتاه هستند.
پشتیبانی از اخبار تولیدشده توسط دانشآموزان
خلق روزنامه ها، مجلات، مستندات و یا برنامههای رادیویی توسط دانشآموزان هرچند زمانبر است اما فرصتهای فوقالعادهای برای توسعه و نمایش همهی قابلیتهایی که سواد رسانهای را تعریف میکنند فراهم میکند. از دانشآموزان بخواهید تا در مورد تصمیماتی که آنها پیوسته در رابطه با انتخاب گزارشها برای صفحهی اول اتخاذ میکنند، و یا اینکه با چه کسی مصاحبه کنند، چه مواردی را ویرایش کنند، و از چه روش و تکنیکی بهره ببرند را بیان کرده و یا حتی آن را گزارش کنند.
این میتواند دیدگاههایی قدرتمند در مورد ارتباطات موثر و شیوههایی که تصمیمات میتوانند اطلاعات را تغییر داده و تبعیضگونه عمل کنند، ایجاد کند.
انتشارات و برنامههای خبری نیز فرصتهای طبیعی برای همکاری بینرشتهای (مثلاً دانشآموزان علمی که موضوعات مرتبط با علم را گزارش میکنند، دانشآموزان هنر که پشتیبانی عکس و تصاویر را فراهم میکنند، کلاسهای اجتماعی که مسائل سیاسی را پوشش میدهند و …) فراهم کنند. روزنامه نگاری متغیرهای کافی برای سازگاری با تقریباً هر رشتهای و هر سطح مهارتی بدست میدهد.
برای مثال، در کلاسهای تاریخ، دانشآموزان میتوانند درک خوبی از اجزای مختلف خبری و دورهی زمانی، مردم و مکانی که در مورد آن مطالعه میکنند داشته باشند و این از طریق خلق روزنامه مثلاً برای مصر باستان، آزتکها، یا آمریکای مستعمره محقق می شود. یک معلم انگلیسی شاید از دانشآموزان خود بخواهد تا به جای ویدئو دست به خلق پادکست بزنند چون اخبار رادیوئی نیازمند زبان توصیفی بیشتری نسبت به داستانسرائی در یک ویدئو است.
درگیر کردن دانش آموزان در پروژه ها
معلمان میتوانند با درگیر کردن دانشآموزان در پروژههای کوتاه (مثلاً خلق یک تبلیغ و آگهی برای یک مجله) تجارب گهرباری فراهم کنند قبل از آنکه به محصولات پیچیدهتری روی آورند که شامل تصمیماتی در مورد انتخاب واژه، لحن صدا، جلوههای صوتی، موزیک، پژوهش، بررسی حقایق، و ویرایش هستند.
قبل از آنکه دانشآموزان شروع به خلق گزارشهای خبری خود کنند بهتر است در فعالیتهایی شرکت کنند که به آنها کمک می کند تا با برخی چالشهای معمول روزنامهنگاران مواجه شوند. مثلاً در سطح دبیرستان، برای افزایش آگاهی در مورد نحوهی تاثیر ویراستاری روی محتوای خبری، یک گزارش خبری را پرینت کنید (یا نسخهی نوشتاری یک برنامهی رادیوئی یا تلویزیونی را بدست آورید) و از دانشآموزان بخواهید نقش ویراستار را ایفا کنند.
به آنها بگویید که لازم است نصف گزارش را ببُرند تا در فضای ستونی مشخص جای بگیرد. مهم است که هیچ دستورالعمل دیگری ارائه ندهید تا دانشآموزان بتوانند آزادانه تعیین کنند که چگونه کار برش خبر یا گزارش را انجام خواهد شد.
کل کلاس را به گروههای کوچک چهار تا پنج نفره تقسیم کرده و اجازه دهید ده دقیقه کار کنند (چیزها خیلی سری در اخبار اتفاق میافتند). در بحث بعدی، روی معیارهایی تمرکز کنید که هر گروه برای انجام برشها به کار گرفته است. ویراستهای واقعی که آنها انجام میدهند کم اهمیتتر از آن چیزی است که اعضای هر گروه برای متقاعد کردن همکلاسیهای خود گفته اند تا یک برش خاصی انجام داده و یا جملهی خاصی را حفظ کنند.
جمع بندی بحث
بحث را اینگونه جمعبندی کنید که چون هیچ گزارشی نمیتواند تمامی اطلاعات موجود یا نقلقولها را از هر مصاحبهای پوشش دهد، گزارشهای خبری همواره مشمول ویراستاری می شوند و معیارهای ممکن (و معتبر) متعددی برای انجام کارهای ویرایشی وجود دارد. دانستن مطالبی در مورد منبع یا دیدگاه یک گزارش خبری میتواند به دانشآموزان کمک کند تا ببینند که چگونه معیارهای ویرایشی میتواند آنچه را که میبینند یا میشنوند تحت تاثیر قرار دهند.
ایده های بیشتر
دیگر ایدهی درسی مرتبط شامل توجه به انتخابهای زبانی است تا بررسی شود که چگونه تاثیرگذاری گزارش را تغییر میدهند. در مورد تفاوتهای میان لغات معمولی چون گفت، ادعا کرد، اشاره کرد، اعتراف کرد، تاکید کرد، یا استدلال کرد و غیره بحث کنید.
از دانشآموزان بخواهید تا به استفاده از حسن تعبیرها، برچسبها، واژههای رمز، و تعمیمها (یعنی نسبت دادن یک اظهاریه یا عمل به کل اعضای گروه به جای افرادی خاص، مثل “جامعهی سیاهان خیزش مسلحانه را شروع کردهاست…”) توجه کنند، و در مورد نحوهی تاثیرگذاری آنها روی درک خواننده از مسئل و حوادث گزارششده بحث کنید.
دانشآموزان همچنین میتوانند با قرار دادن کامنت روی یک بلاگ خبری اینترنت یا ارسال نامه به ویراستار و پایش پاسخها حسی از روزنامهنگاری دنیای واقعی بدست آورند. همهی این پیشنهادات به دانشآموزان کمک میکند تا یک حس بهتری از نحوهی خلق گزارشهای خبری که به صورت حرفهای تولید شده و ویرایش شدهاند توسعه داده، آگاهی بدست آورده و روی مسائل اعتبار، تبعیض، اصول و مقررات، و معرفتشناسی اظهارنظر کنند.
بحث روی حوادث کنونی
در تلاش برای جلب علاقهی دانشآموزان به حوادث کنونی از طریق خواندن روزنامهها، معلمان اغلب از آنها میخواهند تا کارهایی مثل یافتن سه مقالهی روزنامهای در مورد حوادث کنونی (محلی، ملی و بینالمللی)، خلاصه کردن هر یک روی یک کارت یادداشت، و سپس ارائهی آنها به سایر کلاس انجام دهند.
وقتی از دختر سیدنی خواسته شد این کار را انجام دهد او همیشه کوتاهترین مقالات ممکن را یافته و اطلاعات آن را کپی میکرد بدون آنکه واقعاً در مورد آن فکر کند، و نه او و نه سایر دانشآموزان در مورد حوادث پس از آن چیزی را به یاد دارند. بنابراین با اینکه هدف یک هدف ارزشمند بود، اما تکلیف محول شده چندان کارساز نبود.
یک دستکاری سواد رسانهای به همان تکلیف میتواند عبارت از این باشد که از هر دانشآموز خواسته شود سه مقالهی روزنامهای در مورد یک حادثهی کنونی مشخص و یکسان (از روزنامههای مختلف) یافته و حوادث را با برداشتن اطلاعات هر سه مقاله (شامل اطلاعات استنباط شده از تیترها و تصاویر همراه) خلاصه کرده، اطلاعات مربوط به حادثه را به کلاس ارائه داده و در مورد تفاوتها و شباهتهای میان منابع بع شیوههایی که در مورد حادثه گزارش دادهاند اظهارنظر کنند.
این مقداری از وقت کلاس را خواهد گرفت اما درک عمیقتری را برای دانشآموزان بدست میدهد چون آنها مجبور شدهاند از مهارتهای تحلیلی و ترکیبی استفاده کنند. این رویکرد همچنین یک عمل موازی در آمادگی برای پاسخگویی به سوالات مستندمحور که در ارزیابیهای مطالعات اجتماعی به کّرات یافت میشوند تلقی میشود.
درآوردن شباهتها و تفاوتها
شیوهی دیگر مشارکت دادن سواد رسانهای در هر دوی اخبار و حوادث کنونی این است که از دانشآموزان خواسته شود سوالات کلیدی را به گزارشهای خبری طراحیشده به طور ویژه برای کودکان اعمال کنند. دانشآموزان بزرگتر نیز میتوانند گزارشهای بیان شده در آن اخبار را با گزارشهای همان موضوع در روزنامههای ملی یا محلی مقایسه کرده، شباهتها و تفاوتهای نحوهی گزارشها را شناسایی کنند.
پژواکی از زمین: سواد رسانهای و مکان آزاد
مسئول کتابخانهی مدرسهی ابتدایی جوانا لاک، ویدئوهای مکان آزاد را به کمک دانشآموزان کلاسهای سوم تا پنجم خلق کرد. با اینکه دانشآموزان قادر به رسیدگی و دست و پنجه نرم کردن با فناوری به کار رفته در ویرایش ویدئو نبودند، اما در تهیهی آن، تصمیمگیری در مورد محتوایی که باید افزوده یا حذف شود، انتخاب بخشهای انتقال و اسلایدهای عنوان، ایجاد گویندهها، و دیگر تصمیمات مربوط به فناوری مشارکت داشتند.
خانم جوانا در رابطه با این انتخابهای محصول بحثهای متعددی با دانشآموزان و دبیر آنها ترتیب داد. یکی از کلاسها احساس کرد که آنچه در علم در آن زمان داشتند انجام میدادند (که اغلب شامل پژوهشهای کتابخانهای و خواندن بود) واقعاً چیزی شبیه علم نیست، پس تصمیم گرفتند تا فعالیتهای جدیدی برای نوار ویدئویی که بیشتر شبیه علم بود خلق کنند و برای این کار مثلاً از میکروسکوپها و باتریهای تست بهره بردند.
بحثهای آنها شامل جنبههای اخلاقی شامل ثبت فعالیتهای بود که در طی روز در مدرسه واقعاً اتفاق نمیافتاد و شانس بازآرایی ترتیب برنامهی معمول کلاسی چون این باعث میشد ویدئویی جذابتر خلق شود. محصول نهایی برای دبیر مربوطه جهت نمایش در طی مکان آزاد بسیار مفید بود، و این یک شیوهی قدرتمند برای دانشآموزان بود تا مشارکت کرده و در آن حادثه نمایش داده شوند حتی وقتی که خودشان حضور نداشتند. این فرصتی برای دانشآموزان بوجود آورد تا یک روز معمول خود و درک عمیقی از مفهوم سواد رسانهای را به منصهی ظهور برسانند.
منبع: اسمارت مدیا
پاسخها